Gewicht tijdens de zwangerschap
Bij een gezond gewicht (BMI 18,5–24,9) is 11,5–16 kg aankomen tijdens de zwangerschap normaal volgens de IOM-richtlijnen; bij overgewicht 7–11,5 kg en bij obesitas 5–9 kg. In het eerste trimester is het meestal maar 0,5–2 kg, daarna zo'n 0,4 kg per week.
- Gezond gewicht
- 11,5–16 kg
- Ondergewicht
- 12,5–18 kg
- Overgewicht
- 7–11,5 kg
- Obesitas
- 5–9 kg
- 1e trimester
- ca. 0,5–2 kg totaal
- Extra energie
- ca. +250 kcal/dag (2e), +500 kcal/dag (3e trimester)
- Tweeling, gezond gewicht
- 17–25 kg
Aanbevolen gewichtstoename per BMI
Uitgangspunt is je BMI vóór de zwangerschap. De richtlijnen van het Amerikaanse Institute of Medicine (IOM, 2009) worden ook door Nederlandse verloskundigen en het Voedingscentrum gebruikt. Je BMI bereken je met de BMI-calculator, het verloop per week met de zwangerschapscalculator.
| BMI vóór zwangerschap | Aanbevolen totale toename | Per week in 2e/3e trimester |
|---|---|---|
| Ondergewicht (onder 18,5) | 12,5–18 kg | ca. 0,5 kg (0,44–0,58) |
| Gezond gewicht (18,5–24,9) | 11,5–16 kg | ca. 0,4 kg (0,35–0,50) |
| Overgewicht (25–29,9) | 7–11,5 kg | ca. 0,3 kg (0,23–0,33) |
| Obesitas (vanaf 30) | 5–9 kg | ca. 0,2 kg (0,17–0,27) |
Aankomen per trimester
In het eerste trimester verandert je gewicht weinig; bij misselijkheid kun je zelfs iets afvallen. De echte toename begint rond week 13.
| Trimester | Typische toename (gezond gewicht) | Wat groeit er |
|---|---|---|
| 1e trimester (week 1–13) | 0,5–2 kg | baarmoeder, bloedvolume; embryo weegt in week 12 pas ca. 15–60 g |
| 2e trimester (week 14–27) | ca. 5–6 kg | bloedvolume, vetreserve, borsten; baby groeit tot ca. 1 kg |
| 3e trimester (week 28–40) | ca. 5–6 kg | baby (tot ca. 3,4 kg), vruchtwater, vocht |
Waar gaan de kilo's naartoe?
De baby is maar ongeveer een kwart van de totale toename. De rest zit in placenta, vruchtwater, baarmoeder, extra bloed en vocht en een vetreserve voor de borstvoeding. Hoe zwaar je kindje per week is, zie je bij gewicht foetus per week.
| Onderdeel | Gewicht aan het eind van de zwangerschap |
|---|---|
| Baby | ca. 3,4 kg |
| Placenta | ca. 0,6–0,7 kg |
| Vruchtwater | ca. 0,8 kg |
| Baarmoeder (groei) | ca. 0,9–1 kg |
| Borstweefsel | ca. 0,4–0,5 kg |
| Extra bloedvolume | ca. 1,2–1,5 kg |
| Extra weefselvocht | ca. 1,2–1,7 kg |
| Vetreserve | ca. 3–4 kg |
| Totaal | ca. 12–13 kg |
Eten voor twee? De echte extra behoefte
Je hebt in het eerste trimester vrijwel geen extra energie nodig, in het tweede ongeveer 250 kcal per dag en in het derde ongeveer 500 kcal per dag. 250 kcal is ongeveer een boterham met kaas plus een appel. Belangrijker dan de hoeveelheid is de kwaliteit: het Voedingscentrum adviseert onder meer foliumzuur en vitamine D te slikken.
Te veel aankomen vergroot de kans op zwangerschapsdiabetes, een groot kind (boven 4.000 gram) en kilo's die blijven; te weinig aankomen vergroot de kans op een laag geboortegewicht. Twijfel je? Overleg met je verloskundige of huisarts.
Na de bevalling
Bij de bevalling zelf ben je ongeveer 5–6 kg kwijt (baby, placenta, vruchtwater, bloed). In de eerste 1–2 weken volgt nog 2–4 kg vocht. De vetreserve verdwijnt langzamer, over maanden; borstvoeding kost ongeveer 500 kcal per dag.
Omrekening: 13,5 kg
| Eenheid | Waarde |
|---|---|
| g | 13.500 |
| kg | 13,5 |
| lb | 29,7624 |
| oz | 476,198 |
| st | 2,12589 |
Ter vergelijking
| Object | Gewicht | Verhouding |
|---|---|---|
| Gemiddeld gewicht | 78,5 kg | 1 Gemiddeld gewicht ≈ 5,8 × Zwangerschap |
| Wasmachine | 72 kg | 1 Wasmachine ≈ 5,3 × Zwangerschap |
| Labrador | 30 kg | 1 Labrador ≈ 2,2 × Zwangerschap |
| Europallet | 25 kg | 1 Europallet ≈ 1,9 × Zwangerschap |
| Kat | 4,2 kg | 1 Zwangerschap ≈ 3,2 × Kat |
| Pasgeboren baby | 3,4 kg | 1 Zwangerschap ≈ 4 × Pasgeboren baby |
Veelgestelde vragen
Hoeveel kilo kom je aan tijdens de zwangerschap?
Bij een gezond gewicht adviseert het IOM 11,5–16 kg. Bij overgewicht 7–11,5 kg en bij obesitas 5–9 kg.
Hoeveel kom je per week aan in de zwangerschap?
In het eerste trimester nauwelijks, daarna bij een gezond gewicht zo'n 0,35–0,5 kg per week.
Hoeveel kilo ben je kwijt na de bevalling?
Direct ongeveer 5–6 kg door baby, placenta en vruchtwater, en in de 1–2 weken daarna nog 2–4 kg vocht.
Hoeveel kom je aan bij een tweeling?
Het IOM noemt bij een gezond gewicht 17–25 kg, bij overgewicht 14–23 kg en bij obesitas 11–19 kg.
Bronnen
- Institute of Medicine (IOM) 2009: Weight Gain During Pregnancy
- Deutsche Gesellschaft für Ernährung (DGE)
- Netzwerk Gesund ins Leben
- Voedingscentrum