Ons: hoeveel gram is een ons?

Een ons is 100 gram

In Nederland en Vlaanderen betekent ‘een ons’ altijd 100 gram. Bij de kaasboer, slager of op de markt is dat de standaardmaat voor vleeswaren, kaas en snoep: ‘een ons ham’, ‘twee ons gehakt’, ‘een half ons pinda's’. Op het etiket staat dan gewoon 100 g; het ons is geen wettelijke eenheid meer, maar wel springlevend in de omgangstaal.

Het rijtje is overzichtelijk: 1 ons = 100 g, 5 ons = 1 pond = 500 g, 10 ons = 1 kilo.

Waar komt het ons vandaan?

Toen Nederland op 1 januari 1820 het metrieke stelsel verplicht invoerde, kregen de nieuwe eenheden vertrouwde oude namen. Het ‘Nederlandse pond’ werd 1 kilogram en was verdeeld in 10 ons van 100 gram, 100 lood van 10 gram en 1000 wichtjes van 1 gram. Het oude ons was veel lichter geweest, ongeveer 30 gram.

Later werden de oude namen officieel afgeschaft. Het pond schoof in de spreektaal op naar 500 gram, maar het ons bleef 100 gram. Daardoor zijn er nu 5 ons in een pond in plaats van de oorspronkelijke 10.

Ons is geen ounce

Het woord ‘ons’ is verwant aan het Engelse ounce, het Duitse Unze en het Latijnse uncia (een twaalfde deel). Toch gaat het om heel verschillende hoeveelheden: een Engelse ounce is 28,35 gram, de troy ounce voor goud 31,10 gram. Een Amerikaans recept met ‘8 oz’ bedoelt dus 227 gram, niet 800.

Duitsers kennen het ons niet: in Duitsland vraag je om ‘100 Gramm’. In Oostenrijk zeggen ze daarvoor ‘zehn Deka’ (dekagram).

Spelling en uitdrukkingen

• Meervoud is ‘onzen’, maar na een getal zeg je ‘drie ons kaas’.
• Afkorting: in winkels zie je soms ‘ons’ op prijskaartjes (‘€ 1,99 per ons’), volgens de regels voor prijsaanduiding moet ook de prijs per kilo vermeld zijn.
• Omrekenen naar andere eenheden: gewichtsomrekenaar

Omrekening: 100 g

Gewicht omrekenen

Ter vergelijking