Gewicht wild zwijn
Een volwassen wild zwijn weegt in West-Europa levend meestal 50 tot 150 kg: keilers 80–150 kg, zeugen 50–90 kg. Ontweid – zonder ingewanden – is een dier zo'n 20 procent lichter; keilers boven 200 kg zijn zeldzaam.
- Keiler, levend
- 80–150 kg (zelden boven 200 kg)
- Zeug, levend
- 50–90 kg
- Overloper, levend
- ca. 30–70 kg
- Frisling bij geboorte
- ca. 0,75–1 kg
- Ontweid vs. levend
- ca. 20% minder
- Schofthoogte keiler
- tot ca. 1 m
- Maximale leeftijd
- tot ca. 10–12 jaar
Gewicht wild zwijn per leeftijd en geslacht
Jagers en faunabeheerders delen wilde zwijnen in naar leeftijd: frislingen zijn jongen tot het einde van hun eerste levensjaar, overlopers zitten in hun tweede jaar, daarna spreek je van keiler (mannetje) en zeug (vrouwtje). Het gewicht hangt sterk af van het aanbod aan eikels en beukennootjes, maïs en de strengheid van de winter – in mastjaren worden frislingen veel zwaarder.
| Leeftijdsklasse | Levend gewicht | Ontweid (ca.) |
|---|---|---|
| Frisling, geboorte (maart–april) | 0,75–1 kg | – |
| Frisling, herfst/winter | 15–40 kg | 12–32 kg |
| Overloper (2e levensjaar) | 30–70 kg | 25–55 kg |
| Zeug, volwassen | 50–90 kg | 40–75 kg |
| Keiler, volwassen | 80–150 kg | 65–120 kg |
| Zware keiler (uitzondering) | boven 200 kg | boven 160 kg |
Gewicht van frislingen in het eerste jaar
Frislingen worden meestal tussen februari en mei geboren, in jaren met veel eikels en beukennootjes soms eerder of op andere momenten. Een zeug krijgt gemiddeld vier tot acht jongen, jonge zeugen minder. De gestreepte frislingen groeien snel en verliezen hun strepen na drie à vier maanden. Grove indicatie van het levend gewicht:
- Geboorte: ca. 0,75–1 kg
- 3 maanden: ca. 8–15 kg
- 6 maanden: ca. 15–30 kg
- 10–12 maanden: ca. 25–45 kg
Ontweid of levend gewicht
Bij het afschot wordt bijna altijd het ontweide gewicht genoteerd: het dier zonder maag, darmen en organen uit borst- en buikholte, meestal nog met kop en huid. Vuistregel: ontweid ≈ 80 procent van het levend gewicht; omgekeerd is het levend gewicht ongeveer het ontweide gewicht × 1,25. Een overloper van 40 kg ontweid woog levend dus zo'n 50 kg. Bij verkoop van wildbraad telt soms het gevilde gewicht zonder kop en poten, dat nog flink lager ligt.
Wilde zwijnen in Nederland en België
In Nederland leven wilde zwijnen vooral op de Veluwe en in het Nationaal Park De Meinweg in Limburg; daar wordt de stand jaarlijks met een vastgesteld afschot beheerd. Buiten deze leefgebieden geldt een nulstandbeleid om schade aan landbouw en verkeersongevallen te beperken. In Vlaanderen is de populatie sinds 2006 sterk gegroeid, vooral in Limburg. Vanwege de Afrikaanse varkenspest wordt vooral op frislingen en overlopers gejaagd, omdat zij het grootste deel van de aanwas vormen. Wildbraad van zwijnen moet vóór consumptie op trichinen worden onderzocht.
Wild zwijn in vergelijking
Een keiler van 120 kg weegt ongeveer evenveel als een slachtrijp varken (ca. 120 kg) en is ondanks zijn korte poten zeer weerbaar. Een ree weegt met 15–30 kg maar een fractie daarvan, een edelhert ongeveer evenveel tot het dubbele.
Omrekening: 90 kg
| Eenheid | Waarde |
|---|---|
| g | 90.000 |
| kg | 90 |
| lb | 198,416 |
| oz | 3.174,66 |
| st | 14,1726 |
Ter vergelijking
| Object | Gewicht | Verhouding |
|---|---|---|
| Auto | 1.500 kg | 1 Auto ≈ 17 × Wild zwijn |
| Koe | 650 kg | 1 Koe ≈ 7,2 × Wild zwijn |
| Labrador | 30 kg | 1 Wild zwijn ≈ 3 × Labrador |
| Europallet | 25 kg | 1 Wild zwijn ≈ 3,6 × Europallet |
| Kat | 4,2 kg | 1 Wild zwijn ≈ 21 × Kat |
| Pasgeboren baby | 3,4 kg | 1 Wild zwijn ≈ 26 × Pasgeboren baby |
Veelgestelde vragen
Hoe zwaar wordt een keiler?
Een volwassen keiler weegt in West-Europa levend meestal 80–150 kg; dieren boven 200 kg zijn zeldzaam en komen vooral uit Oost-Europa.
Hoeveel weegt een zeug (wild zwijn)?
Een volwassen zeug weegt levend ongeveer 50–90 kg, ontweid zo'n 40–75 kg.
Hoeveel weegt een overloper?
Een overloper in zijn tweede levensjaar weegt levend ca. 30–70 kg, ontweid ongeveer 25–55 kg.
Hoeveel weegt een frisling?
Bij de geboorte weegt een frisling ongeveer 0,75–1 kg, in herfst en winter meestal 15–40 kg levend.
Hoeveel gewicht verliest een wild zwijn bij het ontweiden?
Ongeveer 20 procent: het ontweide gewicht is zo'n 80 procent van het levend gewicht.
Bronnen
- Deutscher Jagdverband (DJV)
- Thünen-Institut
- BIJ12 / Faunabeheer Nederland